Przejdź do treści

Zadanie nr 2, Arkusz autorski Odrabiamy nr 1 (Matura PR)

Autor: Zespół Odrabiamy

Co Ci da to zadanie
  • Rozpoznasz organella na schemacie komórki zwierzęcej i przypiszesz im zachodzące w nich procesy.
  • Wyjaśnisz nietypowy wynik badania krwi chorego, odwołując się do procesów zachodzących w komórce.
  • Utrwalisz terminologię transportu substancji między komórką a jej otoczeniem.

Enzymy lizosomowe są glikoproteinami. Po syntezie łańcucha polipeptydowego i jego wstępnej glikozylacji enzymy te trafiają do kolejnego organellum układu błon wewnętrznych, gdzie enzym fosfotransferaza przyłącza do ich oligosacharydów znacznik - mannozo-6-fosforan (M6P). Białka z tym znacznikiem są rozpoznawane przez receptory błonowe i kierowane w pęcherzykach do lizosomów. Glikoproteiny pozbawione znacznika M6P są domyślnie transportowane w pęcherzykach do błony komórkowej.

Mukolipidoza typu II (choroba komórek inkluzyjnych, I-cell disease) jest rzadką chorobą dziedziczną, w której fosfotransferaza jest nieaktywna. W lizosomach komórek chorego gromadzą się wtedy niestrawione substancje, tworzące widoczne pod mikroskopem wtręty (inkluzje), a w osoczu krwi stwierdza się kilkakrotnie wyższą niż u osób zdrowych aktywność enzymów lizosomowych.

Na rysunku przedstawiono schemat budowy komórki zwierzęcej. Numerami oznaczono wybrane struktury komórkowe.

Źródło: MesserWoland, Szczepan1990, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons, zmodyfikowano

Zadanie 2.1.

2 pkt

Do każdego z wymienionych etapów (A-C) przyporządkuj numer, którym na rysunku oznaczono strukturę komórkową, w której ten etap zachodzi.

Etap - numer struktury na rysunku

A.

Wprowadzanie syntetyzowanego łańcucha polipeptydowego enzymu lizosomowego do wnętrza układu błon wewnętrznych i jego wstępna glikozylacja

B.

Przyłączenie znacznika M6P do oligosacharydu enzymu lizosomowego

C.

Hydroliza wielocukrów i lipidów pobranych przez komórkę na drodze endocytozy

Zadanie 2.2.

1 pkt

Wyjaśnij, dlaczego u osób z mukolipidozą typu II aktywność enzymów lizosomowych w osoczu krwi jest wyższa niż u osób zdrowych.

Zadanie 2.3.

1 pkt

Podaj nazwę procesu, w wyniku którego glikoproteiny pozbawione znacznika M6P są uwalniane z komórki do płynu tkankowego.

Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie