Przejdź do treści

Zadanie nr 13, Arkusz autorski Odrabiamy nr 1 (Matura PR)

Autor: Zespół Odrabiamy

Co Ci da to zadanie
  • Odświeżysz wiedzę o przebiegu potencjału czynnościowego i roli kanałów bramkowanych napięciem.
  • Powiążesz zaburzenie na poziomie błony komórkowej ze skutkami dla całego organizmu.
  • Uporządkujesz wiedzę o przekazywaniu pobudzenia z neuronu na mięsień i o mechanizmie skurczu.

Wątroba i jajniki rozdymki (Takifugu rubripes), ryby zwanej w Japonii fugu, zawierają tetrodotoksynę (TTX) - truciznę wytwarzaną przez bakterie, którą ryba gromadzi wraz z pokarmem. Tetrodotoksyna wiąże się od zewnątrz z bramkowanymi napięciem kanałami jonowymi w błonie komórkowej neuronów i włókien mięśni szkieletowych - z tymi kanałami, które otwierają się w fazie depolaryzacji i przez które jony dodatnie wnikają wtedy do komórki. Nie wpływa na działanie kanałów potasowych ani wapniowych. Pierwszym objawem zatrucia jest drętwienie warg i języka, a następnie postępuje porażenie mięśni szkieletowych. Odtrutka nie istnieje, ale chorego można uratować, stosując sztuczną wentylację płuc aż do wydalenia toksyny. Sama rozdymka jest odporna na TTX, ponieważ jej kanały różnią się od kanałów innych kręgowców zaledwie kilkoma aminokwasami w miejscu wiązania toksyny.

Źródło: Totti, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons, zmodyfikowano

Opracowano na podstawie danych literaturowych.

Zadanie 13.1.

1 pkt

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Tetrodotoksyna uniemożliwia powstanie potencjału czynnościowego w neuronie, ponieważ blokuje

Zadanie 13.2.

1 pkt

Wykaż, że u osoby ciężko zatrutej tetrodotoksyną bez zastosowania sztucznej wentylacji płuc doszłoby do niedotlenienia organizmu.

Zadanie 13.3.

1 pkt

Uzupełnij poniższe zdania dotyczące przekazywania pobudzenia w złączu nerwowo-mięśniowym. Wpisz w wyznaczone miejsca odpowiednie określenia.

Po dotarciu potencjału czynnościowego do zakończenia aksonu neuronu ruchowego uwalniany jest neuroprzekaźnik (1) …, który wiąże się z receptorami w błonie włókna mięśniowego. Pobudzenie włókna mięśniowego prowadzi do uwolnienia jonów (2) … z siateczki sarkoplazmatycznej, co umożliwia powstanie połączeń między miozyną a (3) …

Arkusz: Arkusz autorski Odrabiamy - Biologia rozszerzona nr 1 • zadanie nr 13
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie