Przejdź do treści

Zadanie nr 15, Arkusz autorski Odrabiamy nr 1 (Matura PR)

Autor: Zespół Odrabiamy

Co Ci da to zadanie
  • Rozróżnisz typy mutacji genowych i odczytasz ich skutki z tabeli kodu genetycznego.
  • Ocenisz skuteczność leku, łącząc jego mechanizm działania z rodzajem mutacji.
  • Zastosujesz prawo Hardy’ego-Weinberga do wyników badań przesiewowych noworodków.

Mukowiscydoza jest chorobą dziedziczoną w sposób autosomalny recesywny, spowodowaną mutacjami genu CFTR, kodującego kanał chlorkowy w błonie komórek nabłonkowych. Najczęstsza mutacja - ΔF508 - polega na delecji trzech nukleotydów, w wyniku której w białku CFTR brakuje jednej reszty fenyloalaniny. Takie białko jest nieprawidłowo pofałdowane i ulega degradacji, zanim dotrze do błony komórkowej. Rzadsze są mutacje, w których w obrębie genu powstaje przedwczesny kodon STOP. U chorych z takimi mutacjami badano lek ataluren, który umożliwia rybosomom wstawienie aminokwasu w miejscu przedwczesnego kodonu STOP i kontynuowanie translacji.

Poniżej przedstawiono fragment nici kodującej (sensownej) DNA w obrębie jednego z eksonów allelu prawidłowego oraz odpowiadający mu fragment allelu zmutowanego. Fragmenty zapisano w ramce odczytu, z podziałem na trójki nukleotydów.

allel prawidłowy: 5′ … ACC AAA GGA GAA TGG … 3′
allel zmutowany:  5′ … ACC AAA TGA GAA TGG … 3′

Opracowano na podstawie danych literaturowych.

Zadanie 15.1.

1 pkt

Na podstawie tabeli kodu genetycznego zapisz sekwencję aminokwasów kodowaną przez przedstawiony fragment allelu prawidłowego. Zastosuj trzyliterowe skróty nazw aminokwasów.

Zadanie 15.2.

1 pkt

Dokończ zdanie. Zaznacz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Przedstawiona mutacja jest

Zadanie 15.3.

1 pkt

Uzasadnij, że ataluren nie będzie skuteczny w leczeniu chorych, u których występuje mutacja ΔF508.

Zadanie 15.4.

2 pkt

W ramach badań przesiewowych przebadano 60 00060\,000 noworodków i u 2424 z nich stwierdzono mukowiscydozę. Załóż, że populacja znajduje się w stanie równowagi Hardy’ego-Weinberga.

Oblicz częstość heterozygot w tej populacji oraz liczbę heterozygot (zdrowych nosicieli allelu warunkującego mukowiscydozę), której można się spodziewać wśród przebadanych noworodków. Zapisz obliczenia.

Arkusz: Arkusz autorski Odrabiamy - Biologia rozszerzona nr 1 • zadanie nr 15
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie