Przejdź do treści

Zadanie nr 5 z Matury rozszerzonej z fizyki 2026

Pewna planetoida R\mathcal{R} krąży wokół Słońca po orbicie eliptycznej jedynie pod wpływem siły grawitacji Słońca. Orbita planetoidy R\mathcal{R} leży w tej samej płaszczyźnie co orbita Ziemi i przecina się z nią w dwóch punktach (zobacz rysunek).

Przyjmij następujące dane i założenia:

  • największą odległość planetoidy R\mathcal{R} od środka SS Słońca oznaczymy jako rA=∣SA∣r_A = |SA|
  • najmniejsza odległość planetoidy R\mathcal{R} od środka SS Słońca jest równa rP=∣SP∣=0,81 aur_P = |SP| = 0{,}81\ \mathrm{au}
  • długość osi wielkiej orbity planetoidy R\mathcal{R} jest równa ∣PA∣=5,62 au|PA| = 5{,}62\ \mathrm{au}
  • wartość prędkości planetoidy R\mathcal{R} w punkcie AA orbity oznaczymy jako vAv_A
  • wartość prędkości planetoidy R\mathcal{R} w punkcie PP orbity jest równa vP=43,29 km/sv_P = 43{,}29\ \mathrm{km/s}
  • środek orbity planetoidy R\mathcal{R} oznaczymy jako OO

oraz

  • orbitę Ziemi traktujemy w przybliżeniu jako orbitę kołową
  • odległość Ziemi od środka Słońca jest równa rZ=1,0 aur_{\mathrm{Z}} = 1{,}0\ \mathrm{au}
  • okres obiegu Ziemi dookoła Słońca wynosi TZ=1,00 rokT_{\mathrm{Z}} = 1{,}00\ \mathrm{rok} ziemski
  • pomijamy wpływ innych ciał (oprócz Słońca) na ruch planetoidy R\mathcal{R} oraz na ruch Ziemi.

Zadanie 5.1.

1 pkt

Na powyższym rysunku narysuj wektor siły F⃗\vec{F}, z jaką Słońce działa na planetoidę R\mathcal{R} w oznaczonym położeniu na orbicie. Zachowaj odpowiedni kierunek, zwrot oraz punkt zaczepienia tego wektora (długość może być dowolna).

Zadanie 5.2.

2 pkt

Oblicz TRT_{\mathcal{R}} – okres obiegu planetoidy R\mathcal{R} wokół Słońca. Zapisz obliczenia. Wynik podaj w latach ziemskich.

Zadanie 5.3.

1 pkt

Wartość przyśpieszenia planetoidy R\mathcal{R} w punktach PP oraz AA orbity oznaczymy – odpowiednio – jako aPa_P oraz aAa_A.

Dokończ zdanie. Wybierz właściwą odpowiedź spośród podanych.

Iloraz aPaA\frac{a_P}{a_A} jest równy

Zadanie 5.4.

3 pkt

Oblicz vAv_A – wartość prędkości planetoidy R\mathcal{R} w punkcie AA orbity. Zapisz obliczenia.

Arkusz: CKE Matura F2023 2026 • zadanie nr 5
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie