Przejdź do treści

Zadanie nr 12 z Matury rozszerzonej z fizyki 2025

Izotop plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu} ulega rozpadowi promieniotwórczemu w wyniku przemiany α\alpha.

Podczas rozpadu jądra tego izotopu plutonu powstają cząstka α\alpha oraz jądro pewnego pierwiastka, który oznaczymy jako X\mathrm{X}.

Przyjmij, że w opisanym rozpadzie α\alpha:

  • iloraz masy jądra pierwiastka X\mathrm{X} i masy cząstki α\alpha wynosi w zaokrągleniu

mXmα≈58,5\frac{m_{\mathrm{X}}}{m_{\alpha}} \approx 58{,}5

  • w chwili tuż przed opisanym rozpadem jądro plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu} było nieruchome
  • wartości prędkości jądra pierwiastka X\mathrm{X} i cząstki α\alpha – powstałych po rozpadzie jądra plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu} – są dużo mniejsze od wartości prędkości światła w próżni.

Zadanie 12.1.

2 pkt

Poniżej przedstawiono schemat rozpadu α\alpha jądra plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu}.

94238Pu→……X+α{}^{238}_{94}\mathrm{Pu} \quad \rightarrow \quad {}^{\dots}_{\dots}\mathrm{X} \quad + \quad \alpha

symbol (lub nazwa) pierwiastka X\mathrm{X}: …

Uzupełnij powyższy schemat tak, aby powstało równanie rozpadu α\alpha. Wpisz w wykropkowane miejsca w schemacie właściwe liczby: atomową i masową, a pod schematem – symbol (lub nazwę) pierwiastka X\mathrm{X}, którego jądro powstaje w tym rozpadzie.

Zadanie 12.2.

3 pkt

Energie kinetyczne jądra pierwiastka X\mathrm{X} i cząstki α\alpha, tuż po rozpadzie jądra 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu}, oznaczymy – odpowiednio – jako Ekin XE_{kin\ \mathrm{X}} i Ekin αE_{kin\ \alpha}.

Oblicz iloraz Ekin XEkin α\dfrac{E_{kin\ \mathrm{X}}}{E_{kin\ \alpha}}. Zapisz obliczenia.

Wskazówka: Skorzystaj z zasady zachowania pędu.

Zadanie 12.3.

3 pkt

Próbka Z\mathcal{Z} zawierająca izotop plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu} wytwarza energię w postaci ciepła na skutek rozpadu promieniotwórczego tego izotopu plutonu. Moc cieplną generowaną przez tę próbkę oznaczymy jako PP.

Próbka Z\mathcal{Z} – w pewnej chwili t0t_0 – wytwarzała moc cieplną równą P0=100 J/sP_0 = 100\ \mathrm{J/s}.

Dokładnie po czasie t=5 latt = 5\ \mathrm{lat} od chwili t0t_0 moc cieplna spadła do wartości Pt=96,13 J/sP_t = 96{,}13\ \mathrm{J/s}.

Przyjmij, że moc cieplna wytwarzana przez próbkę Z\mathcal{Z} jest wprost proporcjonalna do liczby jąder izotopu plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu} pozostających w próbce Z\mathcal{Z}.

Oblicz TT – czas połowicznego rozpadu izotopu plutonu 94238Pu{}^{238}_{94}\mathrm{Pu}. Zapisz obliczenia.
Wynik podaj w latach, zaokrąglony do dwóch cyfr znaczących.

Wskazówki: 1) Jeśli ac=ba^c = b oraz a>0, a≠1, b>0,a > 0,\ a \neq 1,\ b > 0, to c=log⁡abc = \log_a b.

2) Możesz wykorzystać wzór: log⁡ab=log⁡10blog⁡10a\log_a b = \frac{\log_{10} b}{\log_{10} a} dla a>0, a≠1, b>0a > 0,\ a \neq 1,\ b > 0.

Arkusz: CKE Matura F2023 2025 • zadanie nr 12
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie