Przejdź do treści

Zadanie nr 16 z Matury rozszerzonej z biologii 2024

Tułów ryby – brzanki sumatrzańskiej (Puntigrus tetrazona) – przecinają trzy poprzeczne czarne paski, ciągnące się od grzbietu do brzucha. Na poniższym zdjęciu przedstawiono trzy możliwe wzory paskowania występujące u brzanki sumatrzańskiej (1.–3.), różniące się długością paska oznaczonego strzałką.

Wzór paskowania brzanki sumatrzańskiej zależy od dwóch niesprzężonych ze sobą loci – A i B z allelami dominującymi (A i B) i recesywnymi (a i b):

  • wzór 1. – obecność co najmniej jednego allelu dominującego w każdym z obu loci daje wzór pełnego paskowania
  • wzór 2. – homozygotyczność recesywna tylko w jednym z loci powoduje skrócenie paska środkowego, który jednak przecina linię naboczną
  • wzór 3. – podwójna homozygotyczność recesywna sprawia, że pasek środkowy jest skrócony o połowę i kończy się na linii nabocznej.

Na podstawie: Z. Nowak (red.), Genetyka zwierząt w teorii i praktyce, Warszawa 2015;
J.S. Frankel, Inheritance of Trunk Striping in the Sumatran Tiger Barb […], „Journal of Heredity” 76, 1985.
Fotografia: J.S. Frankel, How a Banded Barb Gets its Stripes, „AMAZONAS” 3(6), 2014.

Zadanie 16.1.

2 pkt

Uzupełnij tabelę – dla każdego z fenotypów brzanki sumatrzańskiej wymienionych w tabeli zapisz wszystkie możliwe genotypy warunkujące dany fenotyp. Zastosuj oznaczenia alleli podane w tekście.

Fenotyp

Możliwe genotypy (oddziel je przecinkiem i spacją)

pełne paskowanie – wzór 1.

Wzór 1 - genotypy

skrócony pasek środkowy przecinający linię naboczną – wzór 2.

Wzór 2 - genotypy

Zadanie 16.2.

1 pkt

Zapisz krzyżówkę genetyczną i na jej podstawie podaj oczekiwany rozkład wzoru paskowania wśród potomstwa dwóch podwójnie heterozygotycznych osobników brzanki sumatrzańskiej.

Krzyżówka genetyczna:

Zadanie 16.2. - proporcje

1 pkt

Oczekiwane proporcje wzorów paskowania - w każdą komórkę wpisz jedną część stosunku wzór 1. : wzór 2. : wzór 3.

Wzór paskowania

wzór 1.

wzór 2.

wzór 3.

Oczekiwane proporcje

Wzór 1.
Wzór 2.
Wzór 3.
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie