Przejdź do treści

Zadanie nr 15 z Matury rozszerzonej z biologii 2024

PET – poli(tereftalan etylenu) – to wielkocząsteczkowy polimer stosowany m.in. do produkcji włókien oraz butelek o wysokiej odporności na biodegradację.

Na składowisku ze sztucznymi tworzywami odkryto gatunek Gram-ujemnej bakterii Ideonella sakaiensis, który wykorzystuje produkty rozkładu PET jako źródło węgla i energii. Te bakterie wytwarzają enzym – PETazę, który rozkłada PET wydajniej niż inne enzymy – kutynazy, esterazy czy lipazy – występujące u innych saprobiontycznych bakterii oraz u grzybów. W środowisku naturalnym PET rozkłada się setki lat, ale PETaza może skrócić ten czas do zaledwie kilku tygodni.

Na podstawie: S. Yoshida i in., A bacterium that degrades and assimilates poly(ethylene terephthalate), „Science” 351, 2016.

Zadanie 15.1.

2 pkt
Uzupełnij poniższe zdania tak, aby w poprawny sposób opisywały właściwości bakterii I. sakaiensis. W każdym nawiasie podkreśl właściwe określenie.
Ściana komórkowa u bakterii Gram-ujemnych jestniż u bakterii Gram-dodatnich. Ściana komórkowa I. sakaiensisprzeszkodą w pobieraniu PET do wnętrza komórki, a rozkład PET rozpoczyna się.

Zadanie 15.2.

2 pkt

Oceń, czy poniższe stwierdzenia związane z rozkładem PET przez mikroorganizmy są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Oceń każde stwierdzenie: Prawda lub Fałsz
Stwierdzenie 1

Biodegradacja PET przez bakterie I. sakaiensis przyczynia się do obiegu węgla w przyrodzie.

Stwierdzenie 2

Bakterie I. sakaiensis są jedynymi znanymi organizmami zdolnymi do rozkładu PET.

Stwierdzenie 3

Występowanie PET w środowisku jest przyczyną mutacji, dzięki którym u bakterii i u grzybów dochodzi do powstania genów kodujących PETazę.

Arkusz: CKE Matura F2015 2024 • zadanie nr 15
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie