Zadanie nr 8.1 z Matury podstawowej z języka polskiego 2025

Jan Kochanowski
Pieśń 14 (Księgi wtóre)

Wy, którzy Pospolitą Rzeczą$^1$ władacie,
A ludzką sprawiedliwość$^2$ w ręku trzymacie,
Wy, mówię, którym ludzi paść poruczono$^3$
I zwierzchności nad stadem Bożym zwierzono$^4$,
Miejcie to przed oczyma zawżdy$^5$ swojemi,
Żeście miejsce zasiedli Boże na ziemi,
Z którego macie nie tak swe własne rzeczy$^6$
Jako wszystek ludzki mieć rodzaj na pieczy.$^7$[…]
Więc ja podobno$^8$ z mniejszym niebezpieczeństwem
Grzeszę: bo sam się tracę swym wszeteczeństwem$^9$.
Przełożonych występki miasta gubiły
I szerokie do gruntu carstwa¹⁰ niszczyły.

Jan Kochanowski, Pieśń 14 (Księgi wtóre), [w:] tegoż, Pieśni, Wrocław 1997.

¹ Pospolita Rzecz – państwo.
² Ludzka sprawiedliwość – tu: sprawiedliwość wobec ludzi.
³ Poruczyć – powierzyć wykonanie czegoś komuś zaufanemu.
⁴ Zwierzchności […] zwierzono – przekazano władzę.
⁵ Zawżdy – zawsze.
⁶ Rzeczy – sprawy.
⁷ Mieć […] na pieczy – troszczyć się.
⁸ Podobno – zapewne.
⁹ Wszeteczeństwo – nieprzyzwoite, gorszące postępowanie.
¹⁰ Carstwa – państwa.