Przejdź do treści
Biologia6 pktPrzegląd różnorodności organizmówPełen arkusz PDF

Zadanie nr 5 z Matury rozszerzonej 2025

W Polsce występuje kilka gatunków raków, w tym – rak szlachetny i rak pręgowaty.
Na poniższych rysunkach przedstawiono raka szlachetnego i raka pręgowatego.

Rak szlachetny (Astacus astacus) występuje jedynie w rzekach i w jeziorach o czystej, dobrze natlenionej wodzie. Rak szlachetny dojrzewa płciowo w trzecim roku życia. Samica składa od 60 do 200 jaj. Osobniki tego gatunku żyją nawet 20 lat, w pierwszym roku życia kilkakrotnie linieją, a w następnych latach linieją już z mniejszą częstotliwością. Po piąciu latach linienie zachodzi tylko raz do roku.

Rak pręgowaty (Faxonius limosus), sprowadzony z Ameryki Północnej do Polski pod koniec XIX wieku, występuje powszechnie, nawet w silnie zeutrofizowanych i zanieczyszczonych wodach. Osobniki tego gatunku dojrzewają płciowo w drugim roku życia, a samice składają do 400 jaj. Młode osobniki linieją 4–5 razy w roku, a u osobników dorosłych dochodzi do linienia 1–2 razy w roku.

^Na podstawie: J. Mastyński i W. Andrzejewski,
Cechy morfometryczne i rozpoznawanie raków występujących w Polsce, Poznań 2001;
K.A. Crandall i S. De Grave, An Updated Classification of the Freshwater Crayfishes (Decapoda: Astacidea) of
the World, with a Complete Species List, „Journal of Crustacean Biology” 37(5), 2017^

5.1.

2 pkt

Oceń, czy poniższe stwierdzenia dotyczące raków są prawdziwe. Zaznacz P, jeśli stwierdzenie jest prawdziwe, albo F – jeśli jest fałszywe.

Oceń każde stwierdzenie: Prawda lub Fałsz
Stwierdzenie 1

W budowie ciała raków wyróżnia się dwie tagmy: głowotułów i odwłok.

Stwierdzenie 2

Układ krwionośny raków jest otwarty, a serce leży po brzusznej stronie ciała.

5.2.

1 pkt

Podaj nazwę polisacharydu będącego głównym składnikiem pancerza okrywającego ciało raków.

5.3.

1 pkt

Wykaż, że w trakcie życia raków musi dochodzić do ich linienia.

5.4.

1 pkt

Rozstrzygnij, czy obydwa opisane powyżej gatunki raków – rak szlachetny i rak pręgowaty – mogą służyć jako gatunki wskaźnikowe (bioindykatory) czystości wód. Odpowiedź uzasadnij. W uzasadnieniu uwzględnij środowisko życia obydwu gatunków.

5.5.

1 pkt

Rozstrzygnij, czy przedstawione gatunki raków są klasyfikowane w jednym, czy – w dwóch rodzajach. Odpowiedź uzasadnij.

Pokaż pełne rozwiązanie na Odrabiamy
Zaproponuj nową funkcjonalność w serwisie